FIRE (ang. Financial Independence, Retire Early) to idea zgromadzenia takiego majątku, żeby żyć z jego zysków zamiast z pensji. Brzmi abstrakcyjnie, ale da się to policzyć prostym wzorem — i właśnie tę liczbę pokazuje kalkulator FIRE.
Wzór: liczba FIRE
Liczba FIRE = roczne wydatki ÷ stopa bezpiecznej wypłaty
Przy popularnej zasadzie 4% to po prostu roczne wydatki × 25. Jeśli wydajesz 5 000 zł miesięcznie (60 000 zł rocznie), potrzebujesz 1,5 mln zł zainwestowanych tak, żeby co roku wypłacać 4% — z korektą o inflację.
Tabela: ile trzeba mieć przy danych wydatkach
| Wydatki miesięcznie | Zasada 4% (×25) | Ostrożniej 3,5% (×28,6) | Bardzo ostrożnie 3% (×33,3) |
|---|---|---|---|
| 3 000 zł | 900 000 zł | 1 028 571 zł | 1 200 000 zł |
| 4 000 zł | 1 200 000 zł | 1 371 429 zł | 1 600 000 zł |
| 5 000 zł | 1 500 000 zł | 1 714 286 zł | 2 000 000 zł |
| 6 000 zł | 1 800 000 zł | 2 057 143 zł | 2 400 000 zł |
| 8 000 zł | 2 400 000 zł | 2 742 857 zł | 3 200 000 zł |
| 10 000 zł | 3 000 000 zł | 3 428 571 zł | 4 000 000 zł |
Skąd zasada 4% i dlaczego warto uważać
Zasada 4% pochodzi z analiz historycznych danych z rynku amerykańskiego (m.in. praca W. Bengena z 1994 r. i tzw. Trinity Study). Sprawdzano, jaką część portfela akcji i obligacji można co roku wypłacać, korygując o inflację, żeby pieniądze wystarczyły na 30 lat.
Przy wcześniejszej emeryturze horyzont bywa dłuższy niż 30 lat, a historyczne wyniki rynku USA nie muszą się powtórzyć. Dlatego wiele osób przyjmuje ostrożniej 3–3,5%. W kalkulatorze możesz ustawić dowolną stopę.
Ile lat to trwa — przykłady
Liczymy w dzisiejszych złotych: realna stopa zwrotu 4% rocznie (zysk ponad inflację), cel 1,5 mln zł (wydatki 5 000 zł), start od zera:
| Odkładasz miesięcznie | Lata do FIRE |
|---|---|
| 1 000 zł | ok. 45 lat |
| 2 000 zł | ok. 32 lata |
| 3 000 zł | ok. 25 lat |
| 5 000 zł | ok. 17,5 roku |
Przykład 30-latka z 50 000 zł oszczędności, odkładającego 2 000 zł miesięcznie i wydającego 5 000 zł: niezależność w wieku ok. 59 lat. Co zmienia wynik?
| Zmiana | Wiek FIRE |
|---|---|
| bez zmian | ok. 59 lat |
| odkładasz o 500 zł więcej | ok. 56 lat |
| odkładasz o 1 000 zł więcej | ok. 53 lata |
| wydajesz o 500 zł mniej i tyle więcej odkładasz | ok. 54 lata |
| stopa zwrotu niższa o 1 pkt proc. | ok. 63 lata |
| ostrożniejsza wypłata 3,5% | ok. 62 lata |
Najsilniejszą dźwignią są wydatki: każde 500 zł mniej obniża cel o 150 000 zł i jednocześnie zwiększa to, co odkładasz.
FIRE w polskich realiach
- Inflacja. Licz w realnych złotych (stopa zwrotu po inflacji). Ile inflacja zjada pieniądze trzymane bez oprocentowania, sprawdzisz w kalkulatorze inflacji.
- Podatek Belki. 19% od zysków obniża realną stopę zwrotu. Konta z ulgą — IKE, IKZE i od 2027 r. OKI — pozwalają go ograniczyć. Porównanie: OKI czy IKE, czy IKZE.
- Emerytura z ZUS. Kalkulator jej nie uwzględnia. Po osiągnięciu wieku emerytalnego świadczenie z ZUS zmniejszy kwotę, którą musisz wypłacać z portfela — to argument za nieco niższym celem dla osób, które planują pracować do późniejszego wieku.
- Zdrowie i składki. Bez etatu trzeba samemu zadbać o ubezpieczenie zdrowotne — to stały wydatek, który warto doliczyć do budżetu.
Odmiany FIRE
- Lean FIRE — skromny budżet, niższy cel.
- Fat FIRE — wysoki budżet, wyższy cel.
- Barista FIRE — częściowa niezależność: portfel pokrywa część wydatków, resztę daje praca na część etatu.
- Coast FIRE — zgromadzone oszczędności same „dorosną" do celu na emeryturę; dalej trzeba tylko pokrywać bieżące wydatki.
Policz swój przypadek w kalkulatorze FIRE. Treść ma charakter informacyjny i nie jest poradą inwestycyjną.