Krótko: akcje, ETF i obligacje zapisane na Twoim rachunku papierów wartościowych należą do Ciebie, a nie do domu maklerskiego. Gotówka klientów musi być trzymana oddzielnie od pieniędzy firmy i w razie upadłości nie wchodzi do jej masy upadłości. Jeśli mimo to część aktywów zginie, zadziała system rekompensat KDPW: 100% do równowartości 3 000 euro i 90% nadwyżki, przy górnej granicy aktywów 22 000 euro. Najwięcej dostaniesz więc 20 100 euro od jednej firmy. To nie jest gwarancja BFG i nie chroni przed spadkiem kursów. Zanim otworzysz rachunek, sprawdź, czy firma ma zezwolenie, w wyszukiwarce podmiotów KNF i na liście ostrzeżeń publicznych.
Nie oceniamy ani nie polecamy konkretnych domów maklerskich. Opis dotyczy firm działających na podstawie polskiej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. 2024 poz. 722 ze zm.), stan na 28 października 2026 r.
Czyje są papiery na rachunku maklerskim
Prawa ze zdematerializowanych papierów wartościowych, czyli takich jak akcje z GPW, powstają z chwilą zapisania na rachunku papierów wartościowych. Przysługują osobie, która jest posiadaczem tego rachunku (art. 7 ust. 1 ustawy o obrocie). Dom maklerski prowadzi rachunek i wykonuje Twoje zlecenia, ale nie jest właścicielem Twoich akcji. Dlatego przy upadłości firmy Twoje papiery nie są jej majątkiem.
Gotówka na rachunku pieniężnym
Pieniądze czekające na zakup akcji albo pochodzące ze sprzedaży leżą na rachunku pieniężnym służącym do obsługi rachunku papierów wartościowych. Ustawa o obrocie przewiduje trzy zabezpieczenia (art. 73):
- firma deponuje pieniądze klientów tak, żeby dało się je oddzielić od jej własnych środków i ustalić roszczenia każdego klienta (ust. 5a);
- w egzekucji przeciwko firmie pieniądze klientów nie podlegają zajęciu (ust. 5b);
- w razie upadłości firmy pieniądze klientów są wyłączane z masy upadłości (ust. 5c).
Rozdzielenie aktywów to podstawowa ochrona. Rekompensata przydaje się wtedy, gdy rozdzielenie zawiodło, np. aktywów brakuje przez nadużycie albo błędy w ewidencji.
System rekompensat KDPW – ile i kiedy
System rekompensat prowadzi Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (art. 133 ust. 1). Uczestnictwo jest obowiązkowe. Dom maklerski staje się uczestnikiem systemu z chwilą uzyskania zezwolenia na działalność maklerską. Dotyczy to też banków prowadzących działalność maklerską (art. 135). Pieniądze na wypłaty pochodzą z rocznych wpłat uczestników (art. 137).
Kiedy system wypłaca
Według art. 133 ust. 2 system zabezpiecza pieniądze i wartość utraconych instrumentów finansowych, gdy:
- sąd ogłosi upadłość domu maklerskiego albo otworzy postępowanie restrukturyzacyjne,
- sąd prawomocnie oddali wniosek o upadłość, bo majątku nie wystarcza nawet na koszty postępowania, albo
- KNF stwierdzi, że dom maklerski z przyczyn finansowych nie jest w stanie wykonać zobowiązań wobec inwestorów i nie da się tego zrobić w najbliższym czasie.
Ile wynosi rekompensata
Zgodnie z art. 139 ust. 1 system pokrywa:
| Część Twoich aktywów utraconych w jednej firmie | Rekompensata |
|---|---|
| do równowartości 3 000 euro | 100% |
| od 3 000 do 22 000 euro | 90% |
| powyżej 22 000 euro | 0% – możesz dochodzić tego od masy upadłości |
Największa możliwa wypłata: 3 000 euro + 90% × 19 000 euro = 20 100 euro. Taką samą kwotę podaje KDPW na swojej stronie.
Ważne szczegóły z art. 139:
- euro przelicza się po kursie średnim NBP z dnia zdarzenia, które uruchamia wypłaty (ust. 3);
- limit dotyczy jednego inwestora w jednym domu maklerskim, niezależnie od liczby rachunków (ust. 4);
- przy współwłasności, np. wspólnym rachunku małżonków, limit jest jeden. Każdy współwłaściciel dostaje część odpowiadającą swojemu udziałowi (ust. 5);
- od aktywów odejmuje się należności domu maklerskiego wobec Ciebie, np. niezapłacone prowizje (ust. 1);
- rekompensaty wypłaca się według terminarza, najpóźniej w 3 miesiące od jego zatwierdzenia przez KDPW. KNF może przedłużyć ten termin o kolejne 3 miesiące (ust. 6–7);
- roszczenie o rekompensatę przedawnia się po 5 latach (ust. 9);
- ponad limit możesz dochodzić roszczeń od masy upadłości (ust. 10).
Listę inwestorów uprawnionych do rekompensaty sporządza syndyk lub zarządca w ciągu 6 miesięcy od upadłości albo otwarcia restrukturyzacji (art. 140 ust. 1).
Czego system nie obejmuje
- Straty inwestycyjne – spadek kursu akcji, ETF czy obligacji to ryzyko inwestora. KDPW pisze wprost, że system ich nie pokrywa.
- Inwestorzy instytucjonalni i osoby związane z firmą – m.in. banki, fundusze, zakłady ubezpieczeń, członkowie zarządu i rady nadzorczej domu maklerskiego, ich rodziny oraz osoby mające co najmniej 5% głosów lub kapitału zakładowego (art. 132 ust. 1 pkt 1).
- Niektóre instrumenty – np. zapisane w ewidencjach prowadzonych poza depozytem papierów wartościowych albo na rachunkach DLT (art. 133 ust. 4).
- Firmy z innych krajów – oddziały zagranicznych firm podlegają polskiemu systemowi tylko wtedy, gdy nie należą do systemu w swoim kraju albo tamtejszy system daje niższą ochronę (art. 132 ust. 2). Jeśli korzystasz z brokera z innego kraju UE bez polskiego oddziału, co do zasady obejmuje Cię system rekompensat kraju jego siedziby. Zasady i limity sprawdź w dokumentach informacyjnych brokera.
KDPW a BFG – czym się różnią
| System rekompensat KDPW | Gwarancja BFG | |
|---|---|---|
| Co chroni | aktywa w domu maklerskim: gotówkę na rachunku pieniężnym i instrumenty finansowe | depozyty w banku i SKOK-u: konta, lokaty |
| Limit | 100% do 3 000 euro i 90% nadwyżki do 22 000 euro, maks. 20 100 euro | 100% do 100 000 euro (w niektórych sytuacjach do 200 000 euro) |
| Kiedy wypłata | według terminarza, do 3 miesięcy od jego zatwierdzenia (+3 miesiące) | 7 dni roboczych od spełnienia warunku gwarancji |
| Podstawa | ustawa o obrocie, art. 132–146 | ustawa o BFG, art. 24 |
Dwie rzeczy łatwo pomylić:
- Pieniądze klientów domu maklerskiego zdeponowane w banku. Dom maklerski często trzyma gotówkę klientów na rachunku w banku. Gdyby upadł ten bank, ustawa o BFG traktuje każdego klienta jako deponenta w granicach jego udziału w kwocie na tym rachunku (art. 26 ust. 3). Sam dom maklerski jako firma inwestycyjna nie ma ochrony BFG dla swoich pieniędzy (art. 22 ust. 1 pkt 7).
- Ryzyka emitenta nie pokrywa ani BFG, ani KDPW. Spłatę obligacji skarbowych gwarantuje Skarb Państwa jako emitent. System rekompensat KDPW nie chroni przed niewypłacalnością emitenta, tylko przed utratą papierów lub gotówki przez dom maklerski. Więcej w tekście poduszka finansowa – ile i gdzie trzymać, gdzie opisujemy też szczegółowo gwarancję BFG.
Jak sprawdzić, czy broker ma licencję
Wyszukiwarka podmiotów KNF
Na stronie KNF jest wyszukiwarka podmiotów nadzorowanych. Wpisz nazwę firmy. Jeśli jej tam nie ma, potraktuj to jako poważny sygnał ostrzegawczy. W razie wątpliwości zapytaj infolinię UKNF: (48) 22 262 58 00. Uważaj na nazwy łudząco podobne do znanych firm i na strony, które tylko podszywają się pod licencjonowany podmiot. Porównaj dane z wyszukiwarki, np. adres i nazwę firmy, z danymi w umowie.
Na stronie KDPW znajdziesz też listę uczestników systemu rekompensat. Jeśli firma na niej jest, należy do polskiego systemu.
Lista ostrzeżeń publicznych KNF
KNF prowadzi listę ostrzeżeń publicznych. Trafiają na nią firmy i osoby, wobec których Komisja złożyła zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa albo w których sprawie Przewodniczący KNF działa z uprawnieniami pokrzywdzonego. Wiele wpisów dotyczy art. 178 ustawy o obrocie, czyli prowadzenia działalności maklerskiej bez zezwolenia.
Jak z niej korzystać:
- wpis nie jest wyrokiem, ale jest poważnym sygnałem ostrzegawczym. Przy niektórych wpisach są informacje o umorzeniu postępowania albo odmowie jego wszczęcia;
- brak wpisu nie oznacza, że firma jest bezpieczna. KNF zastrzega, że brak podmiotu na liście nie zwalnia z obowiązku sprawdzenia go w wiarygodnych źródłach;
- KNF publikuje też odnośniki do ostrzeżeń zagranicznych organów nadzoru – przydatne przy firmach spoza Polski.
Sygnały ostrzegawcze
Te sygnały nie są definicją z ustawy, tylko praktyczną listą do sprawdzenia:
- telefon albo wiadomość z ofertą „pewnego zysku” i presja na szybką decyzję;
- prośba o zainstalowanie programu do zdalnego pulpitu albo o podanie kodów z SMS;
- wpłata na rachunek osoby prywatnej albo firmy o innej nazwie niż broker;
- brak danych o zezwoleniu albo numer zezwolenia, którego nie ma w wyszukiwarce KNF;
- reklama z wizerunkiem znanej osoby.
Koszty rachunku maklerskiego – kategorie
Dom maklerski musi przekazać Ci w odpowiednim czasie informacje o kosztach i opłatach związanych z usługami maklerskimi (art. 83c ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie). W praktyce szukaj ich w tabeli opłat i prowizji oraz w dokumencie z informacją o kosztach przed zawarciem transakcji. Podajemy tylko kategorie, bez kwot – stawki różnią się między firmami i się zmieniają.
| Kategoria | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
| Prowizja od zlecenia | procent od wartości, minimalna kwota za zlecenie albo stała stawka; inna dla rynku polskiego i zagranicznego |
| Przewalutowanie | kurs wymiany albo marża przy kupnie akcji i ETF w obcej walucie, także przy wypłacie dywidend |
| Prowadzenie rachunku | opłata miesięczna lub roczna, czasem zależna od aktywności lub wartości aktywów |
| Przechowywanie papierów | opłata od wartości papierów, zwłaszcza zagranicznych |
| Dane z giełdy | notowania w czasie rzeczywistym bywają płatne osobno |
| Przeniesienie papierów | opłata za przeniesienie do innego domu maklerskiego |
| Wypłata pieniędzy | przelew na rachunek bankowy, zwłaszcza w walucie |
| Koszty funduszy | ETF i fundusze mają własne opłaty w aktywach, niezależne od prowizji brokera |
Koszty funduszy omawiamy w tekście koszty funduszy inwestycyjnych – jak czytać KID. Prowizje od kupna i sprzedaży papierów są kosztem przy rozliczaniu zysku ze sprzedaży, ale nie przy dywidendzie. Jak liczy się podatek, wyjaśniamy w tekście podatek Belki – PIT-38, straty, dywidendy.
Najczęstsze pytania
Czy przy upadłości domu maklerskiego tracę akcje?
Zwykle nie, bo akcje zapisane na Twoim rachunku należą do Ciebie (art. 7 ust. 1 ustawy o obrocie). Mogą się jednak pojawić opóźnienia w dostępie do nich. Rekompensata KDPW dotyczy aktywów, których zabrakło, do limitu 20 100 euro.
Czy mając dwa rachunki w tej samej firmie, mam dwa limity?
Nie. Limit liczy się na inwestora w danym domu maklerskim, niezależnie od liczby rachunków (art. 139 ust. 4). Rachunki w różnych firmach mają osobne limity.
Czy IKE, IKZE lub OKI w domu maklerskim mają inną ochronę?
Nie znaleźliśmy w ustawach osobnego systemu rekompensat dla tych kont. Ich aktywa są zapisane na rachunkach w domu maklerskim tak samo jak na zwykłym rachunku. Zasady OKI przy upadłości instytucji opisujemy w tekście OKI – bezpieczeństwo, dziedziczenie, przeniesienie.
Źródła
- Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi, t.j. Dz.U. 2024 poz. 722 (tekst z API ELI Sejmu): art. 7 ust. 1, art. 73 ust. 5a–5c, art. 83c ust. 4, art. 132–135, art. 137, art. 139, art. 140. Nowelizacje po tekście jednolitym (wykaz ELI: m.in. Dz.U. 2025 poz. 923, 2026 poz. 340, 484, 644) przejrzane pod kątem tych przepisów – nie zmieniają ich.
- KDPW – Investor Compensation Scheme: limity 3 000 / 22 000 / 20 100 euro, straty inwestycyjne nieobjęte, podstawa w dyrektywie 97/9/WE.
- KDPW – Lista uczestników systemu rekompensat i Organizacja systemu rekompensat.
- Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 620: art. 22 ust. 1 pkt 7, art. 24, art. 26 ust. 3.
- KNF – Lista ostrzeżeń publicznych: zakres listy, zastrzeżenie o braku wpisu, odnośnik do ostrzeżeń zagranicznych organów nadzoru.
- KNF – Wyszukiwarka podmiotów.
Stan na 28.10.2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie jest poradą inwestycyjną ani rekomendacją wyboru konkretnego domu maklerskiego. Warunki ochrony i opłaty sprawdzaj w umowie, tabeli opłat i dokumentach informacyjnych wybranej firmy.